Güç Aktarma Organları
Güç Aktarma Organları
Motor, yakıttan elde ettiği ısı enerjisiyle ürettiği gücü kavrama (debriyaj) aracılığı ile vites kutusuna aktarır. Hareket buradan sırasıyla şaft, diferansiyel, aks ve tekerleklere iletilerek aracın mekanik enerji (hareket enerjisi) kazanması sağlanır. Motorun gücünü aktardığı bu organların bütününe aktarma organları denir.
1. Kavrama (Debriyaj)
Motor ile vites kutusu arasında yer alan bu organ, vites değiştirme imkanı sağlar. Temel görevi motorun hareketini vites kutusuna iletmek veya bu iletişimi kesmektir.
Debriyaj Kullanımında Dikkat Edilmesi Gerekenler:
- Araç hareket halindeyken sürekli yarım veya tam debriyaj yapmak debriyaj balatasının aşınmasına neden olur.
- Debriyaj pedalına yarım basılması durumunda debriyaj bilyesi bozulur.
- Ani ve sert kalkışlar balatanın sıyrılarak aşınmasına yol açar.
2. Vites Kutusu (Şanzıman)
Aracın hızını ve torkunu ayarlayan aktarma organıdır; araca ileri ve geri hareket kabiliyeti kazandırır. Vites kutusunun bakımı yapılırken mutlaka yağına bakılmalıdır.
Vites Kullanım Rehberi:
- 1. vites: Kalkış, yokuş ve park aşamalarında kullanılır (0-20 km/h).
- 2. vites: Kalkış sonrası toparlanma vitesidir (20-40 km/h).
- 3. ve 4. vitesler: Yol durumuna göre hızlanma vitesleridir.
- 5. ve 6. vitesler: 80 km/h üzerindeki hızlarda kullanılır.
- Geri vites: Manevralarda ve iniş eğimli yollarda park ederken kullanılır.
3. Şaft
Vites kutusundan gelen hareketi diferansiyele iletmekle görevli olan parçadır.
4. Diferansiyel
Şafttan aldığı hareketi aksa ileten güç aktarma organıdır. En önemli fonksiyonu, virajlarda çekici lastiklerin farklı hızlarda dönmesini sağlayarak güvenli dönüş imkanı vermesidir.
5. Aks
Diferansiyelin ilettiği hareketi doğrudan tekerleklere aktaran parçadır.
6. Tekerlekler ve Lastikler
Lastiklerin temel görevi aracın frenleme performansını artırmaktır. Lastikler araca binileceği her zaman kontrol edilmeli; hava basıncı, diş derinliği ve hasar durumu gözden geçirilmelidir.
Lastik Hava Basıncı Sorunları:
- Hava basıncı az ise: Lastik kenarları çabuk aşınır, yakıt tüketimi artar ve direksiyon zor döner.
- Hava basıncı fazla ise: Lastiğin orta kısmı aşınır, sürüş konforu azalır ve araçta titremeler olur.
- Dengesizlik: Ön lastiklerin hava basınçları farklı veya biri yeni diğeri eski ise araç bir tarafa çeker.
Kış Koşulları: Karlı ve buzlu yollarda çekici lastiklerin her ikisine de zincir takılmalıdır.
Araç Lastiği Değiştirme Sırası
Doğru Lastik Değiştirme Sırası:
- Aracın hareket etmemesi için gerekli güvenlik önlemleri alınır.
- Jant kapağı çıkartılır.
- Bijon somunları gevşetilir.
- Kriko ile araç kaldırılır.
- Bijon somunları sökülür.
Artık Teste Hazırsınız!
10 adet ders sorusu ile öğrendiklerinizi pekiştirin.
İlgili Ders Soruları
Bu ders ile ilgili 10 adet soru çözebilir, dersinizi pekiştirebilirsiniz. Tüm sorular MEB müfredatına uygun olarak hazırlanmıştır.