Hasta Değerlendirme ve Temel Yaşam Desteği
İlkyardımda doğru müdahale, hasta veya yaralının durumunu hızlı ve doğru bir şekilde analiz etmekle başlar. Bu bölümde, hayati önem taşıyan değerlendirme aşamalarını ve yaşam kurtaran "ABC" kuralını detaylandıracağız.
Hasta/Yaralının Değerlendirilme Aşamaları
Müdahale öncesinde iki aşamalı bir değerlendirme yapılır:
-
Birinci Değerlendirme: Temel yaşam fonksiyonları (A-B-C) açısından acil tehditlerin belirlenmesi sürecidir.
-
İkinci Değerlendirme: Bilgi edinme amacıyla hasta ile görüşülür (kendinizi tanıtın, ismini öğrenin, nazik davranın) ve ardından baştan aşağı fiziksel muayene yapılır.
Baştan Aşağı Kontrol Nasıl Yapılır?
İkinci değerlendirmede şu bölgeler hassasiyetle incelenmelidir:
Baş
Saçlı deri ve yüzde yaralanma, kulak veya burundan kan/sıvı gelip gelmediği kontrol edilir.
Boyun
Çok hassas davranılmalıdır; en küçük ağrı bile omurga zedelenmesini düşündürmeli ve baş-boyun-gövde ekseni korunmalıdır.
Göğüs ve Karın
Şekil bozukluğu, saplanmış cisim veya karında sertlik (iç kanama belirtisi) olup olmadığına bakılır.
Kollar ve Bacaklar
Hareket kısıtlılığı, şekil bozukluğu ve his kaybı (çimdikleme testiyle) araştırılır.
Hayat Kurtarma Zinciri
Müdahale sürecinin başarısı şu 4 halkaya bağlıdır:
-
1
Sağlık kuruluşuna haber verilmesi (112).
-
2
Olay yerinde Temel Yaşam Desteği yapılması.
-
3
Ambulans ekiplerince müdahale.
-
4
Hastane acil servislerinde tıbbi tedavi.
Temel Yaşam Desteği (ABC Kuralı)
Bilinç kontrolü yapıldıktan sonra (hasta omuzlarından sarsılıp "iyi misiniz?" diye sorularak), şu adımlar izlenir:
Airway - Havayolu
Ağız içi kontrol edilir, yabancı cisim varsa çıkarılır. Baş geri-çene yukarı manevrasıyla havayolu açılır.
Breathing - Solunum
"Bak-Dinle-Hisset" yöntemiyle 10 saniye boyunca kontrol edilir. Yetişkinlerde normal solunum dakikada 12-20 arasıdır.
Circulation - Dolaşım
Şah damarından 5 saniye süreyle nabız kontrolü yapılır.
Suni Solunum ve Kalp Masajı (CPR) Uygulaması
Solunumu ve kalbi durmuş yetişkin bir bireyde şu adımlar uygulanır:
-
Hasta sert bir zemine sırt üstü yatırılır.
-
Dış Kalp Masajı: Göğüs kemiğinin merkezine, kollar bükülmeden, göğüs kafesi 5 cm aşağı inecek şekilde dakikada 100 bası hızıyla uygulanır.
-
Uygulama Oranı: Her 30 kalp masajından sonra 2 suni solunum (30:2) yapılır.
-
Bebeklerde (0-12 ay): Kalp masajı iki parmakla, göğüs kafesi 4 cm çökecek şekilde yapılır.
Önemli Not: Temel yaşam desteğine, hasta yaşamsal reflekslerini gösterene veya profesyonel tıbbi yardım gelene kadar kesintisiz devam edilmelidir.
Artık Teste Hazırsınız!
13 adet ders sorusu ile öğrendiklerinizi pekiştirin.
İlgili Ders Soruları
Bu ders ile ilgili 13 adet soru çözebilir, dersinizi pekiştirebilirsiniz. Tüm sorular MEB müfredatına uygun olarak hazırlanmıştır.