İskelet Sistemi Yaralanmaları ve Bilinç Bozuklukları

Bu bölümümüzde, günlük hayatta sıkça karşılaşılabilecek kemik yaralanmalarını ve beynin normal faaliyetlerindeki aksamalar sonucu oluşan bilinç bozukluklarını ele alacağız. Doğru müdahale, kalıcı hasarların önlenmesinde hayati rol oynar.

Kırık, Çıkık ve Burkulmalar

Hareket sistemini etkileyen bu üç durumun belirtileri benzer olsa da müdahaleleri farklılık gösterir:

• Kırık: Darbe sonucu kemik bütünlüğünün bozulmasıdır. Açık kırıklarda kemik uçları dışarı çıkar ve enfeksiyon riski çok yüksektir. Kırık bölgesinde şekil bozukluğu, şişme ve morarma görülür.
• Çıkık: Eklem yüzeylerinin kalıcı olarak ayrılmasıdır; eklem kendi kendine normal konumuna dönemez.
• Burkulma: Eklem bağlarının zedelenmesi veya eklem yüzeylerinin anlık olarak ayrılmasıdır.

Kritik Müdahale: Atelleme (Tespit)

Kırık kemik asla düzeltilmeye çalışılmamalıdır. Kırık bölge, bir üst ve bir alt eklemi de içine alacak şekilde karton, tahta gibi sert cisimlerle sabitlenmelidir.

Bilinç Bozuklukları: Bayılma ve Koma

Bilinç bozukluğu, beynin uyarılara cevap verememe halidir.

• Bayılma: Beyne giden kan akışının yavaşlamasıyla oluşan kısa süreli bilinç kaybıdır. Kişinin ayakları 30 cm yukarı kaldırılmalı (Şok Pozisyonu) ve sıkan giysileri gevşetilmelidir.
• Koma: Yutkunma ve öksürük gibi reflekslerin kaybolduğu uzun süreli bilinç kaybıdır. Komadaki kişiye Koma Pozisyonu (yan yatış) verilerek soluk borusunun tıkanması önlenmelidir.

Havale ve Sara Krizi (Epilepsi)

Beyindeki elektriksel boşalmalar sonucu oluşan bu durumlarda ilkyardımcının sakin kalması çok önemlidir:

• Sara Krizi (Epilepsi): Kriz kendi sürecini tamamlamaya bırakılmalıdır.

Kan Şekeri Düşüklüğü

Uzun süreli açlık veya şeker hastalığı tedavisi sonucu glikoz eksilmesiyle oluşur.

Göğüste Kuvvetli Ağrı (Kalp Krizi)

Kalp krizi belirtileri; kravat bölgesinde yoğunlaşan, omuzlara, çeneye ve sol kola yayılan şiddetli ağrıdır.

• Kalp spazmı genellikle istirahatle geçerken, kalp krizi ağrısı daha şiddetli ve uzun sürelidir.