Trafik, Karayolu ve Araçlarla İlgili Eksiksiz Tanımlar

1. Temel Trafik ve Yol Kavramları

Trafik: Yayaların, hayvanların ve araçların karayolu üzerindeki hal ve hareketleridir.
Karayolu: Trafik için kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlardır.
Anayol: Ana trafiğe açık olan ve bunu kesen karayolundaki trafiğin, ilk geçiş hakkını vermesi gerektiği işaretlerle belirlenmiş yoldur.
Tali Yol: Üzerindeki trafik yoğunluğu bakımından, bağlandığı yoldan daha az önemde olan yoldur.
Tehlikeli Eğim: Araçların emniyetle seyrine devam için vites küçültmeyi gerektiren uzunluk veya açıdaki yol eğimidir.

Karayolu üzerindeki yapısal alanlar ve kesişme noktaları şu şekilde tanımlanmıştır:

Terim	Tanım
Kavşak	İki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesi ile oluşan ortak alandır.
Alt Geçit	Karayolunun diğer bir karayolu veya demiryolunu alttan geçmesini sağlayan yapıdır.
Üst Geçit	Karayolunun diğer bir karayolu veya demiryolunu üstten geçmesini sağlayan yapıdır.
Demiryolu Geçidi	Karayolu ile demiryolunun aynı seviyede kesiştiği bariyerli veya bariyersiz (hemzemin) geçitlerdir.
Ada	Trafik akımını düzenleyen, yayaların durmalarına ve araçlara binip inmelerine yarayan, koruyucu tertibatla belirlenmiş alanlardır.
Şerit	Taşıtların bir dizi halinde güvenle seyredebilmeleri için taşıt yolunun çizgilerle ayrılmış bölümüdür.

Erişme Kontrollü Karayolu (OTOYOL): Transit trafiğe tahsis edilen, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, asgari hızın 40 km/s, azami hızın 120 km/s olduğu özel kontrole tabi yoldur.
Bölünmüş Karayolu: Bir yöndeki trafiğe ait taşıt yolunun bir ayırıcı ile diğerinden ayrılmasıyla oluşan karayoludur.
Tek Yönlü Karayolu: Taşıt yolunun yalnız bir yöndeki trafik için kullanıldığı yoldur.
İki Yönlü Karayolu: Taşıt yolunun her iki yöndeki trafik için kullanıldığı yoldur.
Bağlantı Yolu: Bir kavşak yakınında taşıt yollarını birbirine bağlayan, kavşak alanı dışında kalan ve tek yönlü trafiğe ayrılmış kısımdır.
Geçiş Yolu: Araçların bir mülke girip çıkması için yapılan, karayolu sınır çizgisi içinde kalan kısımdır.

Taşıt Yolu (Kaplama): Karayolunun genel olarak taşıt trafiğince kullanılan kısmıdır.
Yaya Yolu (Yaya Kaldırımı): Taşıt yolu kenarı ile mülkler arasında kalan ve yalnız yayalara ayrılmış kısımdır.
Banket: Yaya yolu ayrılmamış karayolunda; yayaların, hayvanların ve zorunlu hallerde araçların faydalanabileceği kısımdır.
Platform: Taşıt yolu ile yaya yolu veya banketten oluşan bütündür.
Durak: Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının yolcu indirme-bindirme yaptıkları işaretli yerdir.

Geçiş Üstünlüğü: Görev sırasında can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmadan trafik kısıtlamalarından muaf olma durumudur.
Geçiş Hakkı: Yayaların ve araçların diğerlerine göre yolu kullanma sırasındaki önceliğidir.
Durma: Trafik zorunlulukları (kırmızı ışık, polis işareti vb.) nedeniyle aracın durdurulmasıdır.
Duraklama: Yolcu indirme-bindirme veya yükleme gibi amaçlarla aracın kısa süreli durdurulmasıdır.

Karayolunda kullanılan tüm ulaşım araçları şu şekilde kategorize edilmiştir:

Araç: Karayollarında kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar ile iş makineleri ve traktörlerin genel adıdır.
Taşıt: İnsan, hayvan ve yük taşımaya yarayan araçlardır. Makine gücüyle yürüyenlere motorlu taşıt, insan/hayvan gücüyle yürüyenlere motorsuz taşıt denir.
Otomobil: Sürücü dahil en çok 9 oturma yeri olan motorlu taşıttır (Taksi ve Dolmuş bu sınıfa girer).
Minibüs: Sürücü dahil oturma yeri 17’yi aşmayan otobüstür.
Otobüs: Sürücü dahil 9’dan fazla oturma yeri olan taşıttır (Troleybüsler dahildir).
Kamyonet: Azami yüklü ağırlığı 3.500 kg’ı geçmeyen yük taşıma aracıdır.
Kamyon: Azami yüklü ağırlığı 3.500 kg’dan fazla olan yük taşıma aracıdır.
Çekici: Römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş, yük taşımayan araçtır.
İş Makineleri: Yol inşaat, tarım, sanayi ve milli savunma hizmetlerinde kullanılan, insan/eşya taşımayan motorlu araçlardır.
Tramvay: Şehir içinde raylar üzerinde hareket eden ve gücünü dışarıdan alan taşıttır.
Motosiklet: 2 veya 3 tekerlekli sepetli/sepetsiz motorlu araçlardır. Yük taşıyan 3 tekerleklilere triportör denir.
Motorlu Bisiklet: Silindir hacmi 50 cc’yi, hızı 45 km/s’yi geçmeyen bisiklettir.

Gabari: Araçların yüklü veya yüksüz uzunluk, genişlik ve yükseklik ölçüleridir.
Taşıma Sınırı (Kapasite): Bir aracın güvenle taşıyabileceği en çok yük veya yolcu sayısıdır.
Azami Ağırlık: Taşıtın güvenle taşıyabileceği yükle birlikte toplam ağırlığıdır.
Yüksüz Ağırlık: İnsan/yük bulunmayan, deposu dolu ve zorunlu donanımı üzerinde olan aracın toplam ağırlığıdır.
Yüklü Ağırlık: Aracın yüksüz ağırlığına sürücü, yolcu ve eşyanın eklenmiş halidir.
Dingil Ağırlığı: Aynı dingile bağlı tekerleklerden karayolu yapısına aktarılan ağırlıktır.
Hız Sınırlayıcı Cihaz: Motora giden yakıtı kumanda ederek araç hızını belirli değerlerde tutan cihazdır.