Trafik ve Sürücü Kuralları
Araç Sürme Yasakları ve Alkol Sınırları
Sürücülerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler alarak araç kullanmaları kesinlikle yasaktır; tespiti halinde araç kullanmaktan men, para cezası, hapis cezası ve sürücü belgesinin 5 yıl süreyle geri alınması gibi yaptırımlar uygulanır.
Alkol Sınırları ve Cezalar
- Hususi Otomobiller: Kandaki alkol miktarı 0,50 promili geçmemelidir.
- Ticari ve Resmi Araçlar: Bu araçların sürücüleri hiçbir şekilde alkol almış olarak araç kullanamazlar.
- Cezai Müeyyideler: Alkollü araç kullanımının ilk ihlalinde belge 6 ay, ikincisinde 2 yıl, üçüncüsünde ise 5 yıl süreyle geri alınır.
Ticari Araç Sürücüleri İçin Çalışma ve Dinlenme Süreleri
Yük ve yolcu taşımacılığı yapan ticari araç sürücülerinin uyması gereken yasal limitler şunlardır:
Çalışma Süreleri Kuralları
- 24 saatlik süre içinde toplam 9 saatten, devamlı olarak ise 4,5 saatten fazla araç kullanmak yasaktır.
- Her 4,5 saatlik sürüşten sonra en az 45 dakika mola verilmesi zorunludur.
- Otobüs, kamyon ve çekicilerde sürücülerin çalışma sürelerini ve hızlarını kaydeden takograf cihazı bulundurulması zorunludur.
Hız Sınırları ve Takip Mesafesi
Sürücüler hızlarını araç cinsine, yol, hava ve trafik durumuna göre ayarlamak zorundadır.
Güvenli Takip Mesafesi Kuralları
- Takip Mesafesi: Seyir halindeyken öndeki araçla bırakılması gereken mesafe, en az aracın o andaki hızının yarısı kadar metredir (Örneğin: 90 km/s hızla giden araç için 45 metre).
- 88-89 Kuralı: Bu kural, aracın iki saniyede katedeceği yol uzunluğunu ifade eder ve güvenli takip mesafesi için kullanılır.
- Tehlikeli Madde Taşıyanlar: Yerleşim yeri dışında, hızları ne olursa olsun öndeki aracı en az 50 metre mesafeden takip etmelidirler.
Şerit Kullanımı ve Manevra Kuralları
Karayollarında aksine bir işaret yoksa araçlar yolun en sağından sürülmelidir.
Önemli Manevra Kuralları
- Dönüşlerde Sinyal: Dönüş yapacak sürücüler yerleşim yerlerinde 30 metre, dışında ise 150 metre önceden sinyal vermelidir.
- Dönüş Kavisleri: Sağa dönüşler dar kavisle, sola dönüşler ise geniş kavisle yapılmalıdır.
- Öndeki Aracı Geçme (Sollama): Geçişler daima sol şeritten yapılır. Sürücü, dikiz aynasından geçtiği aracı görene kadar sol şeritte kalmalı, ardından sinyal vererek sağ şeride geçmelidir.
Kavşaklarda İlk Geçiş Hakkı ve Geçiş Üstünlüğü
Kontrolsüz kavşaklarda genel kural, sağdaki araca yol vermektir.
Dönel kavşak (ada) içindeki araçların, kavşağa girmek üzere olan araçlara karşı önceliği vardır.
Geçiş Üstünlüğü Sıralaması
Cankurtaran (Ambulans) → İtfaiye → Polis/Zabıta → Sivil Savunma araçları
Durma, Duraklama ve Park Etme
-
Durma: Trafik mecburiyeti (kırmızı ışık, yetkili talimatı vb.) nedeniyle aracın durdurulmasıdır.
-
Duraklama: Yolcu indirme-bindirme veya yükleme amacıyla yapılan, 5 dakikayı geçmeyen beklemelerdir.
-
Park Etme: Durma ve duraklama dışındaki uzun süreli beklemelerdir. El freni çekilmeli, motor durdurulmalı ve araç uygun vitese takılmalıdır.
-
Yangın musluklarına her iki yönden 5 metre, kamu hizmeti yapan duraklara ise 15 metre mesafede park etmek yasaktır.
Sürücü Belgeleri ve Aday Sürücülük
İlk defa ehliyet alanlar veya belgesi iptal edilip yeniden alanlar, iki yıl süreyle aday sürücü olarak kabul edilir.
Aday Sürücülük İptal Durumları
Aday sürücülük süresince trafik ışığı ihlali (3 kez), hız sınırı ihlali (3 kez) veya 75 ceza puanının aşılması gibi durumlarda sürücü belgesi iptal edilir.
Geçerlilik Süreleri
- M, A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G sınıfları: 10 yıl
- C ve D sınıfı belgeler: 5 yıl
Ehliyet Sınıfları ve Özellikleri Tablosu
Bu tablo, Türkiye'de geçerli olan tüm ehliyet sınıflarını, kullanım alanlarını, yaş şartlarını ve geçerlilik sürelerini detaylı olarak göstermektedir.
| Ehliyet Sınıfı | Kullanacağı Araç | Tecrübe Şartı | Kapsadığı Sınıflar | Yaş Şartı | Geçerlilik Süresi |
|---|---|---|---|---|---|
| M | Motorlu Bisiklet | - | - | 16 | 10 Yıl |
| A1 | 11 KW'yı geçmeyen motosiklet | - | - | 16 | 10 Yıl |
| A2 | 35 KW'yı geçmeyen motosiklet | - | M-A1 | 18 | 10 Yıl |
| A | 35 KW'yı geçen motosiklet | En az 2 yıllık A2, 24 yaş üzeri kişilerde tecrübe aranmaz | M-A1-A2 | 20 | 10 Yıl |
| B1 | 4 tekerlekli motosiklet | - | M | 16 | 10 Yıl |
| B | Otomobil - Kamyonet | - | M-B1-F | 18 | 10 Yıl |
| BE | Römorklu Otomobil - Kamyonet | B | M-B1-B-F | 18 | 10 Yıl |
| C1 | 7500 Kg'a kadar kamyon ve çekici | B | M-B1-B-F | 18 | 5 Yıl |
| C1E | 12000 Kg'a kadar kamyon ve çekici | C1 | M-B-BE-B1-C1-F | 18 | 5 Yıl |
| C | Kamyon ve Çekici | B | M-B-B1-C1-F | 21 | 5 Yıl |
| CE | Römorklu Kamyon ve Çekici | C | M-B-BE-B1-C-C1-C1E-F | 21 | 5 Yıl |
| D1 | Minibüs | B | M-B-B1-F | 21 | 5 Yıl |
| D1E | Römorklu Minibüs | D1 | M-B-BE-B1-D1-F | 21 | 5 Yıl |
| D | Minibüs ve Otobüs | B | M-B-BE-B1-D1-F | 24 | 5 Yıl |
| DE | Römorklu Minibüs ve Otobüs | D | M-B-BE-B1-D-D1-D1E-F | 24 | 5 Yıl |
| F | Traktör | - | M | 18 | 10 Yıl |
| G | İş Makinası | - | M | 18 | 10 Yıl |
Önemli Bilgiler
10 yıl geçerlilik: M, A1, A2, A, B1, B, BE, F, G sınıfları
5 yıl geçerlilik: C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE sınıfları
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Tecrübe şartı olan ehliyet sınıfları için önce alt sınıf ehliyet alınması ve belirtilen süre kadar kullanılması zorunludur.
Artık Teste Hazırsınız!
16 adet ders sorusu ile öğrendiklerinizi pekiştirin.
İlgili Ders Soruları
Bu ders ile ilgili 16 adet soru çözebilir, dersinizi pekiştirebilirsiniz. Tüm sorular MEB müfredatına uygun olarak hazırlanmıştır.