Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makineye motor denir.

Motorlar araçta gücün kaynağıdır.

Motorlar;

Zamanlarına göre İki ve Dört zamanlı,
Soğutma sistemlerine göre Su ve Hava ile soğutmalı,
Yakıt sistemlerine göre Benzin, Dizel ve LPG şeklinde sınıflandırılırlar.

Araçlarda içten yanmalı ve dört zamanlı motorlar kullanılır.
Dolayısıyla motor deyince aklımıza içten yanmalı motor gelmelidir.

İÇTEN YANMALI MOTOR

Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinedir.
Yakıtı doğrudan doğruya silindirler içine yayan ve üretilen ısı enerjisini piston-biyel
mekanizması ile krank miline ileten motordur.

Benzinli motorda zamanların oluşumu:

1. Zaman (Emme zamanı) : Silindire yakıt-hava karışımı girer.
2. Zaman (Sıkıştırma zamanı) : Yakıt-hava karışımı pistonla sıkıştırılır.
3. Zaman (Ateşleme (iş) zamanı) : Yakıt-hava karışımı buji ile ateşlenir.
4. Zaman (Egzoz zamanı) : Yanma sonucu oluşan pis gazlar egzozdan dışarı atılır.

Dizel motorlarda zamanların oluşumu:

1. Zaman (Emme zamanı) : Sadece hava emilir.
2. Zaman (Sıkıştırma zamanı) : Hava pistonla sıkıştırılır.
3. Zaman (Yanma zamanı) : Sıkışmış havanın üzerine enjektörle mazot (motorin)
püskürtülür.
4. Zaman (Egzoz zamanı) : Yanma sonucu oluşan pis gazlar egzozdan dışarı atılır.

Uyarı:
Benzinli motorlarda emme zamadı yakıt-hava emilirken, dizel motorlarda sadece hava emilir.
Dizel motorlarda yanma sıkışan havanın sıcaklığı ile gerçekleşir.

BENZİNLİ MOTORLARDA YAKIT SİSTEMİ

Benzinli motorlarda yakıt sisteminin görevi; Silindire yakıt–hava karışımı göndermektir.

Buji ile ateşlemeli motorlardır.

Yakıt Deposu: Yakıtın (Benzinin) depolandığı yer.
Yakıt Filtresi: Yakıtı temizler. Yakıt kirli (pis), tıkalı ise motor düzensiz ve tekleyerek çalışır.
Hava Filtresi: Silindire giren havayı temizler.

Hava filtresi kirli (tıkalı) ise yeterli hava
giremeyeceğinden normal yanma olmaz, motorun
gücü azalır ve yakıt sarfiyatı artar (zengin karışımla
çalışır). Dolayısıyla yakıttan tasarruf edebilmek için
hava filtresini temizlemek eğer temizlenemiyorsa
değiştirmek gerekir.
Hava filtresinin temizlenmesinde basınçlı hava kullanılır.

Jikle Devresi: Kışın soğuk havalarda silindire yakıtın fazla, havanın az girmesini sağlayarak motorun kolay çalışmasını sağlar.
Jikle çekili unutulup bir süre gidilecek olursa araç fazla yakıt tüketir.(Zengin karışımla çalışır)

Yakıt Göstergesi: Depodaki yakıt miktarını gösterir.

 

Bilgilendirme;
Yakıt sisteminde rölanti ayarı yapılır.
Rölanti ayarı yüksek olan araç fazla yakıt yakar.
Doğru bir rölanti ayarı için motor normal çalışma sıcaklığında olmalıdır.

Araçlarda yakıt tasarrufu sağlamak için:

1) Hava filtresi temizlenir.
2) Eskimiş bujiler değiştirilir.
3) Aracın hızına uygun viteste gidilir.
4) Ani duruş ve kalkışlardan kaçınılır.
5) Lastiklerin havasının normal ayarda olmasına dikkat edilir.
6) Tavsiye edilmeyen araç lastikleri kullanılmamalıdır.

LPG’Lİ MOTORLARDA YAKIT SİSTEMİ

LPG; buji ile ateşlemeli motorlarda kullanılır.
Diğer motorlardan üstünlüğü çevreyi kirletme oranı daha düşüktür.
Dezavantajı Motor performansı bir miktar düşer.
LPG’li araçların kapalı alanlara park etmeleri yasaktır.

 

DİZEL MOTORLARDA YAKIT SİSTEMİ

Dizel motorda yakıt olarak motorin (mazot) kullanılır.
Yakıt Deposu: Yakıtın (Motorinin) depolandığı yerdir.
Enjektörler: Dört zamanlı dizel motorda emme zamanında silindire sadece hava emilir ve sıkıştırma zamanında hava pistonla sıkıştırılır. Enjektörlerin görevi silindir içerisindeki sıkıştırılmış havanın üzerine motorin püskürtmektir. Böylece sıkıştırılan havanın sıcaklığı ile yanma sağlanmış olur.
Kızdırma (Isıtma) Bujisi: Ön ısıtmalı kızdırma bujisi sadece dizel araçlarda bulunan bir göstergedir. Soğuk havalarda silindir içindeki havayı ısıtarak motorun kolay çalışmasını

 

Dizel motorlu araçlarda marşa basmadan önce gösterge panelinde kızdırma bujisi lambasının sönmesi beklenir.

Bilgilendirme;
Dizel motorlarda yakıtın tamamen bitmesi yakıt sisteminin hava yapmasına yol açar, motor çalışmaz dolayısıyla motor çalışmıyorsa yakıt sisteminde hava vardır.
Dizel motorda yakıt borularının sökülmesi de yakıt sisteminin hava yapmasına neden olur.
Dizel motorda yakıt fitresi değiştirildiğinde sistemin havası alınır.
Dizel motorun yakıt deposunda biriken su günlük tahliye edilir.