Ateşleme ve Elektrik Sistemleri
Ateşleme Sistemi
Ateşleme sisteminin görevi silindire giren yakıt-hava karışımını ateşlemektir.
Buji
Ateşlemeyi sağlar. Silindir içindeki yakıt-hava karışımını elektrik kıvılcımı ile ateşler.
Kontak Anahtarı
Elektrik devresini açıp kapatır.
Dikkat
Kıvılcımla ateşleme, kıvılcımla yanma'nın söz konusu olduğu sorularda akla hemen BUJİ gelmelidir.
Uyarı
Bujilerin ayarsız olmasına veya aşınmasına bağlı olarak normal yanma olmaz, motor çekişten düşer ve yakıt sarfiyatı artar. Dolayısıyla zamanı geldiğinde yakıt tasarrufu sağlamak için eskimiş bujileri değiştirmek gerekir. Buji kablolarından biri çıkmış ise motor sarsıntılı çalışır.
Bilgilendirme
Benzinli motorun ıslanarak çalışmaması durumunda ateşleme sisteminin parçaları kurulanır (Bobin, Buji, vs..).
Şarj Sistemi
Şarj sisteminin görevi; motor çalıştığı sürece aracın elektrik ihtiyacını gidermektir.
Alternatör (Şarj Dinamosu)
Araç için gerekli elektriği üretir. Akümülatörü şarj eder.
Şarj Göstergesi
Kontak anahtarını çevirdiğimizde şarj göstergesi yanar. Marşa basıp motor çalıştığında ise şarj göstergesinin sönmesi beklenir. Eğer sönmüyorsa trafik kurallarına uygun olarak derhal durulması gerekir.
Şarj göstergesi yandığı halde araç sürülmeye devam ederse akü boşalır.
Vantilatör Kayışı
Vantilatör kayışı: Vantilatör kayışı su pompası ile birlikte alternatörede hareket verir. Vantilatör kayışı gevşerse yada koparsa alternatör gerekli elektriği üretemez dolayısıyla şarj göstergesi yanar.
Uyarı
Vantilatör kayışı koptuğunda ilk önce şarj göstergesinden anlaşılır. Önce şarj göstergesi daha sonra hararet göstergesi yanar. Vantilatör kayışı çok sıkı olursa alternatör yatakları bozulur.
Marş Sistemi
Marş Motoru
Motora ilk hareketi verir. Kontak anahtarı açıldıktan sonra marşa basma süresi 10-15 saniyedir. Uzunca ve sıkça marş yapılırsa akü boşalır.
Akümülatör (Akü)
- Marş motoruna ilk hareket için elektrik verir.
- Motorlu taşıtlarda elektrik enerjisi ile çalışan sistemlerin elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla kullanılır.
- Motor çalışmazken aydınlatma sistemi ve alıcıları çalıştırır.
- Akünün araç üzerinden sökülmesi esnasında önce (-) kutba bağlı olan kablo sökülür.
- Akünün (+) kutup başı (-) kutup başına göre daha kalındır.
- Aküsü boş bir araca, bir başka aracın aküsü kablolarla bağlanarak marş yapılması işlemine takviye denir.
- Akümülatörle başka akümülatöre takviye yapılacaksa artı kutup, artı kutupla, eksi kutup eksi kutba bağlanır.
- Digital göstergeleri araca akü takviyesi yapılmaz.
- Akü üzerinde bulunan kontrol gözünde rengin yeşil olması akü şarjının iyi durumda olduğunu gösterir.
Akünün kutup başları araca ters bağlanırsa alternatör diyotları yanar.
Araçta kısa devreden doğacak yangın durumunda veya seyir halindeyken yanık kokusu geliyorsa kontak kapatılır ve akü kutup başları sökülür.
Kışın akümülatör donmasın diye tam şarj edilir. Akünün kutup başlarına aynı anda iki madeni para dokundurulursa kısa devre olur ve patlar.
Üst kısmında pisliklerin birikmesi akünün kendiliğinden boşalmasına sebep olur. Akü sülfürik asit içerdiğinden, araçtan çıkartılırken ve tutarken dikkat edilmesi, göz yada cilde temastan kaçınılması gerekir. Buna rağmen sülfürik asit göze ve cilde herhangi bir biçimde temas ederse ilk yapılması gereken bol su ile temas edilen yerin yıkanmasıdır.
Akünün Bakımı
Akünün bakımı yapılırken;
- Eleman kapak deliklerinin açık olup olmadığına bakılır.
- Kutup başlarının oksitleri temizlenir.
- Elektrolit seviyesine bakılır ve azalmış ise plakaların 1 cm üzerine kadar saf su ilave edilir.
Artık Teste Hazırsınız!
22 adet ders sorusu ile öğrendiklerinizi pekiştirin.
İlgili Ders Soruları
Bu ders ile ilgili 22 adet soru çözebilir, dersinizi pekiştirebilirsiniz. Tüm sorular MEB müfredatına uygun olarak hazırlanmıştır.